Tellen   Richtingen   Kleding   Dojo   Uitspraken en opdrachten   Basisbegrippen   'Warming-up' en basisoefeningen   Houding   Positie   Lichaamsdelen   Lichaamsbewegingen   Ontvangen van de techniek   Technieken   Aanvalsvormen   Wijze van vastpakken van partner   Wapens   Graden en titels   Achtergrondbegrippen   Iaido

Tellen

mu ('mu') nul, leeg
ichi ('ietsj') een
ni ('nie') twee
san ('san') drie
shi ('sjie') vier (yon)
go ('go') vijf
roku ('rok') zes
shichi ('sjiets') zeven
hachi ('hadzj') acht
ku ('koe') negen
ju ('dzjoe') tien
ju ichi, ju ni elf, twaalf.. etc.
ni ju twintig
san ju dertig
yon ju veertig
go ju vijftig
rok ju zestig
sichi ju zeventig
hachi ju tachtig
ku ju negentig
hyaku honderd

Richtingen

omote voorlangs
ura achterlangs
sokumen zijwaarts
mae voor
ushiro achter, van achteren
yoko zij
jodan hoog, alles boven de schouders
chudan midden, tussen schouders en band (obi)
gedan laag, beneden de band (obi)

Kleding

gi, keikogi, dogi trainingspak
obi band
hakama broekrok
zari slippers

Dojo

dojo trainingsplaats voor krijgskunsten
tatami mat
kamiza hoge kant van de mat
shomiza lage kant van de mat
joseki hoge zijkant van de mat
shimoeseki lage zijkant van de mat
rei groeten, buiging
ritsurei staande buiging
zarei zittende buiging

Uitspraken en opdrachten

one gaeshi masu wij groeten u beleefd
Onne gaishi mas Groeten bij begin
Domo arigato gozai masjta Groeten bij einde (dank je wel)
hai ja
(hai) dozo ga je gang!
yame stop (en ga aan de kant zitten)
tate sta op
suwate ga zitten
mawatte draai
kotai wissel van partner
morikai herhaal de handeling
hantae andere kant gebruiken
aite kaite zoek andere partner op

Basisbegrippen

ai harmonie
ki levensenergie, innerlijke kracht
do de weg, methode
hara buik, centrum
tanden centrum, 3 cm onder de navel
ki ai schreeuw vanuit hara
shin rechtstreeks
kokyu ademhalingskracht
uke degene die de techniek ontvangt
tori, nage werper, degene die de techniek maakt
waza techniek
uchi binnen
soto buiten

'Warming-up' en basisoefeningen

aiki taiso warming-up
taiso basisoefening
kata oefening bestaande uit gestileerde bewegingen
furitama handen schudden na torifune
torifune roei oefening
junbi undo voorbereidende oefeningen
junbo taiso warming-up
haishin undo strekken van de rug (met partner)
ikkyo undo ikkyo basisoefening
kokyu ho ademhalings- en ki oefening
kokyu ryoku tenkan ho ademkracht oefening
kokyu ryoku no yosei ho ademkracht oefening
nigiri ho ademkrachtoefening met uke's polsen vastgepakt

Houding

kamae lichaamshouding
shizen hontai natuurlijke lichaamshouding
sankaku ho stabiele stand met voeten
hito e mi in driehoeks positie
dachi stand
zenkutsu dachi 70% van het gewicht voren, 30% achteren
kukutsu dachi 70% van het gewicht achter, 30% voren
kiba dachi paardrijstand
hanmi stand
hidari (hanmi) links (voorstaan)
migi (hanmi) rechts (voorstaan)
ai hanmi gelijke stand (met partner)
gyaku hanmi ongelijke stand, spiegelbeeld stand
ma ai basisafstand
zan shin aandacht vasthouden, bewust
kuzushi evenwicht storen
tsukuri positie waar kuzushi mogelijk wordt

Positie

kiza zittende houding met tenen in de mat
seiza   zittende positie
sonkyo hurkend
shikko lopen op de knie
suwari waza zittende techniek (beide partners)
tachi waza staande techniek (beide partners)
hanmi handachi waza tori zittend, uke staand

Lichaamsdelen

ashi been, voet
hiji elleboog
hiza knie
kata schouder
kote pols
koshi heupen
tai lichaam
te hand
te gatana buitenkant van de hand, snijkant

Lichaamsbewegingen

tai sabaki lichaamsbeweging, basis van technieken
irimi ingaande beweging, instappen
tenkan draaiende beweging, wegdraaiend
irimi tenkan instappen en wegdraaien
tenkai draai om zonder stap
kaiten stap in, draai om, irimi + tenkai
uchi irimi voorlangs ingaan
uchi kaiten binnendoor ingaan
suri ashi voorwaartse stap: eerst voorste, dan achterste voet
ayumi ashi afwisselende stap
suburi bokenoefening zonder partner
shiho giri vier-hoeken zwaardslag
happo giri acht-hoeken zwaardslag

Ontvangen van de techniek

ukemi het ontvangen van de techniek, valbreken
mai ukemi voorwaartse val
ushiro ukemi achterwaartse val
yoko ukemi zijwaartse val
chokuto val op de plaats met afslaan ukemi
kaiten (ukemi) rollend (valbreken)
tobi ukemi vrije val

Technieken

nage worp, werpen (lett. 'leiden')
ikkyo eerste techniek, armdraai
nikyo tweede techniek, polsklem
sankyo derde techniek, pols verdraaiing
yonkyo vierde techniek, polsdraai naar beneden
gokyo 5e techniek (tegen mes)
rokkyu 6e techniek, elleboogklem
udehishigi 6e techniek, elleboogklem
hijikime osae 6e techniek, elleboogklem
irimi nage   ingaande worp (hand in nek)
juji nage werptechniek waarbij uke's ellebogen gekruist worden
kaiten nage werptechniek waarbij uke gedraaid wordt
uchi kaiten nage raddraai worp binnenlangs
uchi kaiten raddraai ademhalingsworp
kokyu nage binnenlangs
soto kaiten nage raddraai worp buitenlangs
soto kaiten kokyu nage raddraai ademhalingsworp buitenlangs
koshi nage heupworp
kote gaeshi werptechniek met pols naar buiten draaien
kokyu nage basiswerptechniek, alg. alle worptechnieken
shiho nage vier-hoekenworp
sumi otoshi hoekworp
tenshi nage hemel en aarde-worp
udegarami nage arm-kruisworp
uchi kaiten katagatame raddraai schouder klem
uchi kaiten sankyo binnenlangs partner, dan sankyo
jiju waza vrije toepassing van technieken
henka waza gevarieerde technieken
kaeshi waza overnametechnieken
kihon waza basis technieken

Aanvalsvormen

uchi slag
shomen uchi rechtstreekse slag naar het midden van het voorhoofd
yokomen uchi cirkelslag naar zijkant van partner's hoofd
tsuki ("tskie") vuiststoot
mune tsuki vuiststoot naar middenrif
furi tsuki upper cut
atemi schijnaanval
mae giri voorwaartse trap
ushiro giri achterwaartse trap
yoko giri zijwaartse trap
mawashi giri ronde trap
tanto dori aanval met mes
tachi dori aanval met zwaard (bo ken)
futari gake twee aanvallers
futari dori twee aanvallers grijpen polsen

Wijze van vastpakken van partner

dori vastpakken
eri dori greep met een hand in nekkraag
kata dori schoudergreep met een hand
katate dori polsgreep met een hand
ushiro kubi shime een hand grijpt pols van achteren, andere hand grijpt revers in wurggreep
morote dori greep met twee handen op een pols
mune daki shime met een hand een pols pakken en met de andere hand wurggreep van achteren
mune dori greep met beide handen gekruist aan revers
ryo te dori greep met twee handen op twee polsen
sode dori greep aan elleboog mouw (met een hand)
hiji dori greep aan de elleboog
ushiro ryo-katate dori greep van achteren aan polsen

Wapens

bo lange staaf
bo ken houten zwaard
jo stok
katana Japans zwaard
wakizashi korte zwaard
ken Japans stalen zwaard
iaito Japans zwaard (met aluminiumlegering, niet scherp)
naginata Japanse hellebaard
shoto Japans kort zwaard
tanto houten mes

Graden en titels

dan graad
kyu klas, 'ondergraad'
Shodan houder van 1st dan
Nidan houder van 2de dan
Sandan houder van 3de dan
Yondan houder van 4de dan
Godan houder van 5de dan
yudansha aikidoka met dangraad
sensei leraar
shidoin leraar met examenbevoegdheid
fukoshidoin leraar met examenbevoegdheid
shihan meester (vanaf 6e dan)

Achtergrondbegrippen

aikido moderne discipline van harmonie tussen opposities op universele schaal
aikijiutsu oude krijgstechnieken gebaseerd op het principe van coördinatie tussen aanval en verdediging
aikibudo oudere vorm van aikido
aiki jo wapensysteem met stok gebaseerd op het aikido
aiki ken wapensysteem met houten zwaard gebaseerd op het aikido
bu krijgskunst(en)
bujiutsu krijgskunsten
bushi krijger
daito ryu ongewapende krijgstechniek, 'voorloper' van aikido
jujiutsu ongewapende krijgstechniek
judo weg van soepelheid'
iajiutsu oude krijgskunst gebaseerd op het trekken van het zwaard
iaido de 'weg' van het trekken van het zwaard
kara te do weg van de lege hand'
kendo Japanse zwaardkunst
kenjiutsu Japanse zwaardtechniek
tantojiutsu techniek van het mesvechten
samurai krijger, militair in Japanse feodale periode
deshi leerling
uchi deshi inwonende leerling
sempai oudere leerling (t.o.v. kohai)
kohai jongere leerling (t.o.v. sempai)

Iaido

Nikitsuke het trekken van het zwaard, meteen overgaande in een snede
Kiritsuke de direct volgende slag, snede of steek
Chiburi het afschudden van het bloed van de zwaardkling
Noto het insteken van het zwaard in de schede
bron: http://www.aikikan.nl